Toxic Relationship หรือความสัมพันธ์ที่เป็นพิษนั้นคืออะไร อยู่ในรูปความสัมพันธ์แบบไหนบ้าง เราควรตระหนักรู้และประเมินว่าควรทำอย่างไรกับสถานการณ์แบบนั้นเพื่อให้ตัวเราไม่ต้องตกอยู่ในสภาวะดังกล่าว เนื่องจากความสัมพันธ์ที่เป็นพิษนั้นมักทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพจิตได้หากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม

Toxic Relationship หรือความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ มักทำให้เกิดความรู้สึกเหนื่อยล้าเพราะต้องจัดการกับสภาวะอารมณ์แย่ ๆ เช่น ความเครียด ความรู้สึกไม่มีความสุข ความทุกข์ใจ เป็นต้น ซึ่งความสัมพันธ์เป็นพิษนั้นคือพฤติกรรม การปฏิบัติต่อกันและในทางที่ไม่ดี ทำให้รู้สึกด้อยคุณค่า รู้สึกว่าชีวิตเป็นทุกข์ และขาดการเติบโต โดยรูปแบบความสัมพันธ์แบบนี้อาจปรากฎได้หลายรูปแบบไม่ว่าจะเป็น หัวหน้ากับลูกน้อง เพื่อนร่วมงาน คนรัก สามีภรรยา เพื่อน พี่น้อง พ่อแม่ลูก เป็นต้น

ลักษณะการปฏิบัติที่ทำให้เกิดสภาพที่เป็นพิษในความสัมพันธ์นั้นมักมีรูปแบบหลายอย่าง โดยรวมคือการมีเจตนาทำร้าย เอาชนะ ด้อยคุณค่า ขาดความเมตตาและความรักต่อกันและกัน โดยมักมีรูปแบบดังนี้

1. ขาดความเคารพแก่กันและกัน เช่นดูหมิ่นแนวคิด ความคิดเห็น ความเชื่อของผู้อื่น ลดทอนคุณค่าของสิ่งที่อีกฝ่ายให้ความสำคัญ ไม่ยินดีกับความสำเร็จและยังทำให้ความสำเร็จนั้นดูเล็กน้อย ทำให้รู้สึกว่าตัวตน การกระทำ และความพยายามของอีกฝ่ายนั้นไม่มีประโยชน์ ทำให้คนที่ตกอยุ่ในความสัมพันธ์แบบนี้รู้สึกไม่มีคุณค่าและไม่พึงพอใจในตนเอง

2. มีพฤติกรรมชอบชักจูง บิดเบือนข้อเท็จจริง เพื่อควบคุมอีกฝ่ายให้คิด รู้สึก ตัดสินใจแบบที่ตนเองต้องการ เช่นกล่าวโทษอีกฝ่ายหากเกิดปัญหา ทำให้อีกฝ่ายรูปสึกผิด ทำให้รู้สึกอับอาย ควบคุมอารมณ์ความรู้สึกอีกฝ่าย กำกับพฤติกรรมและการตัดสินใจให้ทำบางอย่างซึ่งบางครั้งอาจรวมไปถึงการข่มขู่ พฤติกรรมชอบชักจูงและบิดเบือนนี้ค่อนข้างสังเกตได้ยากหากอีกฝ่ายเป็นคนไม่มั่นใจในตนเอง อาจถูกชักจูงและทำให้รู้สึกแย่ต่อเรื่องต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น รู้สึกต้องรับผิดชอบต่อสิ่งเลวร้ายที่เกิดขึ้นแม้ว่าแท้จริงแล้วอาจจะไม่ได้เกี่ยวข้องกับตนเองเลยก็ตาม บางครั้งผู้มีพฤติกรรมชักจูง บิดเบือนสถานการณ์ บิดเบือนความเป็นเหตุเป็นผล เพื่อให้ตนเองรู้สึกว่าปัญหาที่เกิดขึ้นตนเองไม่ต้องมีส่วนรับผิดชอบอะไร และให้ผู้อื่นเป็นผู้รับผิดชอบแทน

3. การวิพากษ์วิจารณ์แบบไม่เกิดประโยชน์ แสดงความคิดเห็นที่ตัดสิน เอาตัวเองเป็นใหญ่ ไม่ใส่ใจความรู้สึกอีกฝ่าย ไม่ได้ติเพื่อก่อหรือวิจารณ์เพื่อปรารถนาจะให้ผู้อื่นพัฒนาตัวเองให้ดีขึ้น แต่วิพากษ์วิจารณ์เพื่อบอกว่าสิ่งที่คนอื่นทำ หรือเป็นนั้นไม่ดีพอและไม่ควรค่าแก่การชื่นชมเท่านั้น นอกจากนี้จะขาดการเกื้อหนุนแก่กันและกัน หากอีกฝ่ายรู้สึกว่าต้องการความช่วยเหลือ การรับฟัง การเอาใจใส่ คนที่มีพฤติกรรมที่ Toxic หรือเป็นพิษมักจะไม่ยินดีช่วยเหลือ รับฟัง และดูแลเอาใจใส่อีกฝ่าย ทำให้รู้สึกโดดเดี่ยวและไม่สำคัญ

4. ไม่ซื่อสัตย์ โกหก พูดอย่างหนึ่งทำอีกอย่างหนึ่งลับหลัง พูดแล้วบอกว่าไม่ได้พูด สัญญาโดยไม่คิดจะทำตามแต่สัญญาเพียงเพื่อให้ได้ผลประโยชน์บางอย่างเท่านั้น

5. ชอบควบคุม ไม่ว่าจะเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างการกินอาหาร เสื้อผ้าที่สวมใส่ ไปจนถึงควบคุมทางด้านการเงินเพื่อให้อีกฝ่ายหมดทางเลือกอื่น ๆ นอกจากพึ่งพาตนเอง ใช้อำนาจเกินขอบเขต ตัดสินใจแทนและบังคับให้ทำตามที่ตัวเองต้องการโดยไม่ให้อิสระแม้แต่เรื่องพื้นฐานในชีวิตประจำวัน พฤติกรรมนี้มักมาพร้อมกับการพยายามทำให้อีกฝ่ายดูไร้ความสามารถ ชักจูงให้รู้สึกว่าเขาไม่ฉลาดพอ เก่งพอที่จะตัดสินใจเองได้

แม้บางครั้งอาจจะสับสนได้ว่าพฤติกรรมดังกล่าวถือว่าเข้าข่ายพฤติกรรมที่เป็นพิษหรือไม่ แต่สัญชาติญาณของเรานี่แหละคือสิ่งที่จะช่วยให้เราเริ่มตั้งคำถามได้ว่าเรากำลังตกอยู่ในความสัมพันธ์แบบเป็นพิษ หรือ Toxic Relationship หรือไม่ หากรู้สึกแปลก ๆ แม้จะยังระบุหรือตัดสินไม่ได้ ขอให้เริ่มกำหนดเส้นแบ่งและขอบเขต (Boundaries) ในความสัมพันธ์ ไม่ปล่อยให้คนอื่นล่วงล้ำความรู้สึกของเรา เช่น

1. ไม่ปล่อยผ่านหรือยอมรับคำโกหก ความไม่ซื่อสัตย์ และความไม่ตรงไปตรงมา แสดงออกอย่างชัดเจนว่าเรื่องนี้ยอมรับไม่ได้

2. หากเมื่อไหร่จะพูดเรื่องสำคัญให้พูดออกไปให้ชัดเจนว่าเราคิดหรือรู้สึกอย่างไร หากอีกฝ่ายสร้างกำแพง ไม่ยอมพูดคุย รีบออกตัวปกป้องตัวเอง ปิดกั้นและไม่รับฟัง นั่นอาจเป็นสัญญาณของการสื่อสารที่เป็นพิษก็ได้

3. ให้ความสำคัญกับความรู้สึกของตนเอง ใส่ใจความรู้สึก สุขภาพจิตใจและร่างกายของเรา อะไรที่บั่นทอนก็ให้หลีกเลี่ยงและพยายามอย่างคลุกคลีด้วย หากเราไม่ให้คุณค่าแก่ตัวเองแล้ว จะเป็นเรื่องที่ยากมากที่จะรู้ว่าตัวเราสมควรได้รับการปฏิบัติเป็นอย่างดี เผลอ ๆ อาจคิดว่าเราไม่ดีพอจนควรได้รับการปฏิบัติแย่ ๆ แบบนี้เสียด้วยซ้ำไป

4. รู้ว่าตอนไหนควรจะเดินจากไป แม้อาจจะเป็นทางสุดท้ายแต่หากความสัมพันธ์นั้นให้โทษมากกว่าประโยชน์ เราก็ไม่ควรปล่อยให้เวลาชีวิตของเราเสียไปกับความสัมพันธ์ที่เป็นพิษเลยสักวินาทีเดียว ดังนั้นเลี่ยงได้ให้เลี่ยง ห่างได้ให้ห่างเท่าที่จะทำได้

การดูแลตัวเอง ฝึกสร้าง Self-esteem ดูแลตัวเอง และเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ดี ๆ เพื่อแสดงความรักแก่ตนเอง เพื่อให้ตัวเรารู้และสัมผัสได้ถึงคุณค่าในตัวเรา จะทำให้เรากล้าลุกขึ้นยืนหยัดเพื่อตัวเองได้ในที่สุด ที่ Hanky House เราเลือกสรรผลิตภัณฑ์ดูแลตัวเองมาให้คุณ ไม่ว่าจะเป็นน้ำมันหอมระเหยฮีลใจ ก้านไม้หอม Essential oil ที่เบลนด์ผสมผสานจนเป็นเครื่องหอมที่เหมาะแก่การเยียวยาจิตใจ ทำให้รู้สึกถึงความรักที่อยู่รอบตัว นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์ของเรายังเลือกสรรวัตถุดิบจากธรรมชาติ สามารถเข้าชมเครื่องหอมของเราได้ที่นี่เลยค่ะ Hanky House: Aroma

แม้บางครั้งการยืนหยัดเพื่อตนเองและกำหนดขอบเขตในความสัมพันธ์ให้ชัดเจน อาจทำให้คนอื่นรู้สึกว่าต้องระมัดระวังในการอยู่ร่วมกับเรามากขึ้นและคิดเยอะกว่าเดิม ซึ่งคนที่ไม่ปรารถนาดีและเมตตาต่อคนรอบตัวก็จะรู้สึกอึดอัดและไม่สบายใจได้ ก็แต่ขอให้ทราบว่าคุณไม่จำเป็นต้องเสียสละความสุขและสุขภาพจิตของเราเพื่อให้คนใจร้ายสบายใจเลย

นอกจากนี้เราเองก็ต้องใจดี มีเมตตา นึกถึงความรู้สึกของคนรอบตัวก่อนพูดอะไรเกี่ยวกับคนอื่น ซื่อสัตย์ รับฟังและสนับสนุนคนที่ให้ความสำคัญกับเรา ให้เกียรติ เคารพในตัวตนของผู้อื่น คอยเกื้อหนุนให้ผู้อื่นได้เติบโต มีความสุข และงอกงามทั้งภายในและภายนอกอย่าลืมว่าเราเองก็เป็นส่วนหนึ่งในสิ่งแวดล้อม และเราก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่จะกำหนดว่าความสัมพันธ์จะเป็นพิษหรือเป็นสิ่งดีงามอีกอย่างบนโลกนี้ด้วย

Toxic Relationship รู้จักความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ จัดการสุขภาพจิตตนเองได้