อาการแพนิค (Panic) เป็นภาวะที่ร่างกายและจิตใจรู้สึกตื่นตระหนกอย่างกะทันหัน และทำให้เราเกิดความรู้สึกกลัวหรือวิตกกังวลอย่างรุนแรง ร่างกายจะตอบสนองด้วยอาการต่าง ๆ เช่น หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่ มือเท้าเย็นหรือชื้นเหงื่อ บางคนอาจมีความรู้สึกเหมือนจะหมดสติ อาการนี้มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ไม่คาดคิด ซึ่งการเกิดแพนิคแบบนี้ถือเป็นอาการทั่วไปที่อาจเกิดขึ้นกับใครก็ได้ และเป็นธรรมชาติของมนุษย์ในการตอบสนองต่อสถานการณ์ที่เป็นอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ

แล้วโรคแพนิค (Panic Disorder) คืออะไร?

โรคแพนิค (Panic Disorder) เป็นภาวะทางจิตเวชที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายมีการตื่นตระหนกแบบซ้ำ ๆ โดยไม่สามารถคาดการณ์ได้หรืออาจไม่มีเหตุการณ์กระตุ้นให้เกิด โดยผู้ที่มีภาวะนี้มักจะมีอาการแพนิคที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันในสถานการณ์ปกติ ดูไม่เป็นอันตราย และบางครั้งก็รู้สึกวิตกกังวลอย่างมากว่าอาการแพนิคจะกลับมาอีก นอกจากนี้ยังมีการกลัวและหลีกเลี่ยงสถานที่หรือสถานการณ์ที่เคยเกิดอาการแพนิคมาก่อน โรคแพนิคนี้จะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่ปลอดภัยในชีวิตประจำวันและอาจมีปัญหาในการทำงานหรือใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นได้

อาการที่พบได้บ่อยในโรคแพนิค (Panic Disorder)

- หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่ เหงื่อออกมาก

- มีความรู้สึกเหมือนจะขาดใจหรือเหมือนกำลังจะเสียสติ

- กลัวอย่างรุนแรงว่าตนเองจะควบคุมตัวเองไม่ได้

- รู้สึกว่าตนเองแยกจากโลกภายนอก หรืออยู่ในภาวะที่ไม่เป็นตัวของตัวเอง

ความแตกต่างระหว่างการแพนิค (Panic) แบบปกติและโรคแพนิค (Panic Disorder)

แม้ว่าอาการแพนิค (Panic) และโรคแพนิค (Panic Disorder) จะมีความคล้ายคลึงกันในแง่ของอาการที่เกิดขึ้น แต่สิ่งที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนคือสาเหตุและความถี่ในการเกิด โดยทั่วไป การแพนิคแบบปกติจะเกิดขึ้นในสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงหรือเหตุการณ์ที่คาดไม่ถึง เช่น การเกิดอุบัติเหตุหรือการได้รับข่าวร้าย ซึ่งเป็นปฏิกิริยาตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกายเพื่อเตรียมตัวรับมือกับอันตราย และเมื่อสถานการณ์นั้นผ่านไป อาการแพนิคก็จะค่อย ๆ ลดลง

ในขณะที่โรคแพนิค (Panic Disorder) จะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยไม่มีเหตุการณ์กระตุ้นใด ๆ และอาการแพนิคจะเกิดขึ้นอย่างฉับพลันแม้ในสถานการณ์ปกติ ผู้ป่วยมักวิตกกังวลเกี่ยวกับอาการแพนิคที่จะเกิดขึ้น จนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นเหตุให้ต้องเข้ารับการรักษาเพื่อควบคุมอาการดังกล่าวเพื่อให้กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้โดยปกติ

วิธีจัดการตัวเองเมื่อเกิดอาการแพนิค (Panic)

เมื่อเราเกิดอาการแพนิค (Panic) วิธีการจัดการตัวเองอย่างเหมาะสมจะช่วยให้จิตใจและร่างกายกลับมาสงบขึ้น ลองทำตามวิธีต่อไปนี้เพื่อรับมือกับอาการแพนิคได้

1. หายใจเข้าลึก ๆ และออกช้า ๆ

ให้เราโฟกัสที่การหายใจ หายใจเข้าลึก ๆ และออกอย่างช้า ๆ ซึ่งการทำเช่นนี้จะช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย ลดอัตราการเต้นของหัวใจและลดระดับความตื่นตระหนกลงได้

2. เตือนตัวเองว่าอาการนี้จะผ่านไป

หลายครั้งเรามักกลัวว่าตัวเองจะเป็นอะไรระหว่างเกิดภาวะแพนิครุนแรง ขอให้บอกกับตัวเองว่าอาการแพนิคนี้จะผ่านไป ซึ่งสามารถช่วยให้เราควบคุมอารมณ์และลดความตื่นตระหนกลงได้ การเตือนตัวเองในเชิงบวกสามารถช่วยลดความกลัวที่ไม่จำเป็นได้

3. ใช้เทคนิค Grounding หรือการยึดโยงกับสิ่งรอบตัว

หากเรารู้สึกว่าสมองเริ่มไม่ตอบสนอง ลองใช้เทคนิค Grounding เช่น มองหา 5 สิ่งที่เราเห็น ฟังเสียงรอบตัว 4 อย่างที่เราได้ยิน ระบุกลิ่นที่เราได้กลิ่น หรือสัมผัสสิ่งใกล้ตัว 3 อย่างที่เรารู้สึกได้ วิธีนี้จะช่วยให้เรากลับมาเชื่อมโยงกับปัจจุบันและลดความตื่นตระหนกได้

Hanky House Heart Healing rolling essential oil น้ำมันหอมระเหยแบบลูกกลิ้ง เยียวยาจิตใจ ใช้ Grounding ดึงจิตใจให้กับมาอยู่กับปัจจุบัน สูดดมน้ำมันหอมระเหยที่ออกแบบมาเพื่อการดูแลเยียวยาความรู้สึก ช่วยดึงเราออกจากความคิดวิตกกังวลที่เกินความเป็นจริงได้ ทำให้เรากลับมามองสิ่งตรงหน้าอย่างเหมาะสมได้มากขึ้น สนใจ คลิก Hanky House: Heart Healing

4. อย่าหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้แพนิคเสมอไป

บางครั้งเราอาจเลือกหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่เคยทำให้เกิดอาการแพนิค แต่นี่อาจทำให้เราเครียดและกลัวมากขึ้นเมื่ออยู่ในสถานการณ์คล้ายกันในอนาคต ดังนั้นให้ลองฝึกเผชิญหน้ากับสถานการณ์อย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยอาจเริ่มจากการเผชิญหน้ากับเหตุการณ์ที่ง่าย ๆ ก่อน เพื่อฝึกใจให้มั่นคงและรับมือได้ดีขึ้น

5. ขอความช่วยเหลือหากอาการรุนแรง

หากเรารู้สึกว่าอาการแพนิคเริ่มควบคุมไม่ได้ การพูดคุยกับนักจิตวิทยาหรือเข้ารับการบำบัดเป็นทางเลือกที่จำเป็นอย่างมาก อย่าลืมว่าโรคแพนิค (Panic Disorder) สามารถรักษาได้ และผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยให้เราหาวิธีจัดการกับอาการนี้ได้ โดยไม่ต้องทรมานอยู่คนเดียว

นอกจากนี้การดูแลสุขภาพจิตใจของเราให้อยู่ในสภาวะที่สมดุล ไม่เครียด พักผ่อนให้เพียงพอ และคอยหมั่นดูแลร่างกายให้แข็งแรง ก็จะช่วยให้เรามีสุขภาพจิตใจโดยรวมดีขึ้น อาการและปัญหาสุขภาพจิตจะกระทบกับตัวเราน้อยลง ช่วงไหนเครียดและพักผ่อนไม่เพียงพอ ต้องหาเวลาผ่อนคลาย ค่อย ๆ กลับมาอยู่กับปัจจุบัน หากไม่รู้จะเริ่มอย่างไร ทำอะไรไม่ถูก แนะนำให้ลองพยายามอยู่นิ่ง ๆ ในพื้นที่สงบ เริ่ม จากนั่งนิ่ง ๆ ฟังเพลงที่ผ่อนคลาย หากรู้สึกลุกลี้ลุกลน ให้ลองนั่งสั้น ๆ ประมาณ 2-3 นาทีก่อน และสลับเดิน และค่อย ๆ กลับมานั่งให้นานกว่าเดิมประมาณครั้งละ 30 วินาที จนสามารถอยู่นิ่ง ๆ ได้นานขึ้น และค่อย ๆ ฝึกการจดจ่อสมาธิอยู่กับปัจจุบัน

การจัดการกับอาการแพนิค (Panic) อาจใช้เวลาและความพยายาม แต่หากเราเรียนรู้ที่จะเข้าใจและรับมือกับอาการได้ ก็จะช่วยให้เรามีชีวิตที่สงบและมั่นคงยิ่งขึ้น

แพนิค (Panic) คืออะไร แก้อย่างไรดี