ความสันโดษ (Solitude) คือการอยู่คนเดียว ปลีกตัว อย่างสมัครใจในสภาพแวดล้อมที่สงบ ช่วยลดความเครียด ความวิตก กังวล จิตใจเหนื่อยล้า เพิ่มความพึงพอใจ และไร้การรบกวนจากผู้อื่น ซึ่งแตกต่างจากความโดดเดี่ยวที่มักเกี่ยวข้องกับการถูกแยกออกจากสังคมโดยไม่เต็มใจ และบางครั้งความโดดเดี่ยวอาจจะเกิดขึ้นได้แม้เราอยู่ท่ามกลางผู้คนก็ตาม

ความสันโดษ (Solitude) นั้นเน้นการสร้างเวลาส่วนตัวเพื่อสะท้อนความคิด สงบจิตใจ ดูแลสุขภาพร่างกายและจิตใจของตนเอง และฟื้นฟูพลังงานจากความเครียดหรือความเหนื่อยล้า ซึ่งความสันโดษไม่ได้หมายถึงการแยกตัวออกจากสังคมหรือปิดกั้นตัวเอง แต่เป็นการเลือกใช้เวลาเพื่อตัวเองในแบบที่เอื้อให้เกิดความผ่อนคลายและการฟื้นฟูจิตใจในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งในยุคที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ ความเครียด การทำงาน การพยายามวางตัวให้ได้รับการยอมรับจากสังคมทั้งชีวิตจริงและสังคมออนไลน์ สิ่งเหล่านี้อาจนำไปสู่สภาวะอ่อนล้า หมดแรง หมดไฟ ปัญหาสุขภาพทางอารมณ์ และอาจส่งผลให้มีปัญหาทางสุขภาพิตในระยะยาวได้

ความสันโดษ (Solitude) นั้น ช่วยฟื้นฟูพลังให้แก่จิตใจ ช่วยฝึกการคิดอย่างลึกซึ้ง เพิ่มความคิดสร้างสรรค์ ทักษะการคิดวิเคราะห์ วางแผน เพิ่มความตระหนักรู้ในตนเอง (Self-Awareness) ซึ่งสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นจากความสงบและการตัดสิ่งกระตุ้นรบกวนออกไป ยิ่งเวลาที่ต้องตัดสินใจในเรื่องสำคัญ ๆ แล้ว ความสันโดษ (Solitude) จะเป็นประโยชน์อย่างมาก และยิ่งคนเราเข้าใจตัวเอง เชื่อมต่อกับตัวตนของเราได้อย่างลึกซึ้ง ก็ยิ่งสามารถเชื่อมต่อกับคนอื่นและโลกใบนี้ได้ดีขึ้นด้วย

ความสันโดษ (Solitude) ยังช่วยให้เกิดสภาวะลื่นไหล หรือ โฟลว์ (Flow) ซึ่งเป็นสภาวะที่คนเราจมอยู่กับการทำอะไรบางอย่างจนรู้สึกลื่นไหลเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องบังคับฝืนใจ ไม่ถูกเบี่ยงเบนความสนใจจากสิ่งรบกวนและแรงกดดัน จนบางครั้งก็ทำจนลืมเวลาไปเลยก็มี

ไม่ว่าใครก็ต้องการ ความสันโดษ (Solitude) ทั้งสิ้น ไม่จำเป็นจะต้องเป็น Introvert เท่านั้น และวันนี้ Hanky House มีวิธีง่าย ๆ ที่จะช่วยให้คุณสร้างพื้นที่แห่ง ความสันโดษ (Solitude) ด้วยตนเอง และสามารถทำได้ทุกวัน ไม่ต้องหนีไปเข้าป่าหรือทะเล ก็ช่วยให้คุณมีช่วงเวลาดี ๆ กับตัวเองอย่างเงียบสงบได้เช่นกัน ซึ่งสิ่งสำคัญของการออกแบบพื้นที่อันเงียบสงบนี้คือ

1. การรักษาสมดุลระหว่างความสงบสุขและการติดต่อสื่อสารกับคนอื่น ๆ แม้จะอยู่บ้านหลายคน หรือที่ทำงานแบบนั่งรวม ก็สามารถสร้างพื้นที่ที่สมดุลได้ เรื่องนี้อาจจะจำเป็นต้องพูดคุยกับคนรอบตัว เช่นหากเป็นที่ทำงาน อาจจะแจ้งผู้เกี่ยวข้องว่า การที่เรารู้สึกเป็นส่วนตัวจะทำให้เราทำงานได้ดีขึ้น โฟกัสได้มากขึ้น โดยการจัดบริเวณทีทำงานให้เรารู้สึกสบายใจ ตกแต่งหรือวางสิ่งของที่เรารู้สึกดีที่ได้มอง จะช่วยให้เรารู้สึกว่าเป็นพื้นที่ของตัวเองมากขึ้น นอกจากนี้เราอาจพยายามทำให้เรามองเห็นคนอื่นให้น้อยที่สุด เช่น ใช้ที่กั้นโต๊ะทำงาน ใช้เก้าอี้ที่พนักพิงสูงและโอบรอบตัวให้มากที่สุด หรืออาจจะจัดตำแหน่งเก้าอี้ให้หันเข้าหาผนัง เช่นนี้เป็นต้น

2. เพิ่มความใกล้ชิดักบธรรมชาติ หาพื้นที่สีเขียว มองวิวธรรมชาติ จะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและลดความเครียด รวมถึงทำให้อารมณ์ดีขึ้นได้ หาเวลาไปดูน้ำไหล นั่งเล่นในสวนสาธารณะ หรือพื้นที่ที่มีต้นไม้และธรรมชาติบ้าง หรือจะเลือกต้นไม้ที่ชอบ ต้นเล็ก ๆ วางไว้ในพื้นที่ของเราก็ได้ วิธีนี้จะช่วยทำให้เราโฟกัสมาที่ตัวเรากับธรรมชาติ ได้มีเวลาสงบ ครุ่นคิดและทบทวนตนเองได้มากขึ้น

3. ใช้แสงและเสียงเพื่อสร้างบรรยากาศ ควบคุมแสงไฟและเสียง นั่งในจุดที่แสงสว่างพอเหมาะกับเราในระดับที่ทำให้มีสมาธิ อาจจะเปิดเสียงดนตรีเบา ๆ เสียงน้ำไหล หากเป็นไปได้อาจจะใส่หูฟังตัดเสียง หรือใช้ห้องทำงานที่เก็บเสียง แต่จะต้องพิจารณาให้ดีว่าสิ่งนั้นไม่ได้ตัดขาดเราจากการสื่อสารพูดคุยกับคนรอบข้างในยามจำเป็น

4. หามุมเงียบ หามุมเงียบเพื่อพักผ่อนเป็นระยะ ๆ พักจากผู้คนและความวุ่นวาย เป็นการหลบหลีกจากสิ่งกระตุ้นไปสักพัก 5-10 นาที โดยใช้เวลาส่วนตัวนี้อยู่คนเดียว หากเป็นที่ทำงานอาจจะทำเฉพาะยามจำเป็น เมื่อเราต้องการสงบใจจริง ๆ เพื่อตั้งสมาธิและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป แต่หากเป็นที่บ้านหรือที่อื่น ๆ เราสามารถพูดคุยกับคนในครอบครัวเพื่อขอเวลาส่วนตัวและหาความเงียบสงบคนเดียว เชื่อว่าทุกคนต้องเข้าใจแน่ ๆ

5. ใช้กลิ่นในการสร้างบรรยากาศ เพิ่มความรู้สึกสงบและโฟกัสมาที่พื้นที่ของเรา โดยหยดกลิ่นหอมลงบนที่กระจายกลิ่น หรือหากไม่สามารถใช้เครื่องกระจายกลิ่นได้เนื่องจากจะรบกวนคนรอบข้าง อาจใช้เป็นน้ำมันหอมระเหยที่พกพาไปได้ทุกที่ และหยดลงบนผิวของเราได้ เพื่อให้เราได้เพลิดเพลินกับช่วงเวลาและกลิ่นหอมอันแสนเป็นสุขในแบบของตัวเองได้ทุกที่

น้ำมันหอมระเหย แบบพกพา ไปได้ทุกที่ ผ่อนคลายและบำบัดความเหนื่อยล้าของจิตใจจากน้ำมันหอมระเหยธรรมชาติ โดยมีคุณสมบัติช่วยดูแลจิตใจ ทำให้มีสมาธิ สามารถทาลงบนข้อมือ หรือสูดดมจากขวดโดยตรงก็ได้ เข้าชมน้ำมันหอมระเหย essential oil ทั้ง 4 กลิ่นได้ที่นี่ Hanky House: Essential oil ลูกกลิ้ง

6. สร้างพื้นที่ปลอดเครื่องมือสื่อสาร งดการพกเครื่องมือสื่อสารทุกชนิด ทำกิจกรรมคนเดียว และกลับมาเชื่อมโยงกับตัวเองอีกครั้ง อย่าปล่อยให้ Social Media ไล้ตามคุณไปทุกที่ งดรับรู้เรื่องราวและข่าวสารบ้าง

การออกแบบพื้นที่สำหรับความสงบไม่ใช่การแยกตัวออกจากสังคม แต่เป็นการสร้างพื้นที่ที่เอื้อให้บุคคลสามารถใช้เวลาร่วมกับตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งเพื่อการสะท้อนตัวตน ขบคิด การพักผ่อน การกลับมาเชื่อมโยงกับจิตใจภายในของตัวเอง และการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ โดยไม่ต้องตัดขาดหรือหนีไปอยู่เงียบ ๆ คนเดียวก็ได้ ในบทความหน้า เราจะมาแนะนำวิธีออกแบบพื้นที่ให้เหมาะสำหรับ ความสันโดษ (Solitude) ให้แก่พนักงานและลูกค้าผู้มาใช้บริการ เพื่อให้องค์กรหรือธุรกิจของคุณสามารถดึงเอาศักยภาพสูงสุดออกมาได้

หวังว่าทุกท่านจะมีวันที่ดี และเป็นสุขใจ ด้วยรัก จาก Hanky House

แหล่งอ้างอิง

https://www.psychologytoday.com/us/blog/designed-for-happiness/202409/how-to-design-for-solitude

https://www.psychologytoday.com/us/articles/200307/what-is-solitude

https://www.psychologytoday.com/us/blog/solitude-in-a-social-world/202203/is-your-solitude-authentic

รู้จัก “ความสันโดษ (Solitude)” และการออกแบบพื้นที่เพื่อความสงบสุข