โยคะคือการเคลื่อนไหวร่างกาย ซึ่งท่าต่าง ๆ ช่วยทำให้ร่างกายยืดหยุ่น แข็งแรง และยังมีสมดุลที่ดี มีบุคลิกภาพดี หากฝึกฝนบ่อย ๆ ก็จะทำให้การเคลื่อนไหวคล่องแคล่ว ไม่ติดขาด ช่วยทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย และทำให้สุขภาพกายโดยรวมแข็งแรง นอกจากนี้ยังดูแลระบบภายในคือ ทำให้ระบบไหลเวียนเลือดดี ระบายน้ำเหลืองดี และร่างกายสดชื่นแจ่มใส

นอกจากนี้โยคะยังเป็นเครื่องมือฝึกฝนทางด้านจิตวิญญาณ ทำให้เติบโตและค้นพบตัวตนของตนเอง ระหว่างฝึกโยคะ ผู้ฝึกจะได้เชื่อมต่อกับจิตวิญญาณของตัวเอง รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งกับสรรพสิ่งบนโลกทั้งที่จับต้องได้และสิ่งที่จับต้องไม่ได้แต่เชื่อด้วยศรัทธา รวมถึงความเชื่อและคุณค่าต่าง ๆ ในชีวิตด้วย เพราะการฝึกโยคะนั้นมีรากฐานมาตั้งแต่โบราณจากประเทศอินเดีย เชื่อมโยงระหว่างร่างกายและจิตวิญญาณ ทำให้รู้สึกสงบสุข เติมเต็ม และเป็นหนทางแห่งการรู้แจ้งในสัจธรรมของชีวิต

นั่นเป็นเพราะโยคะคือการฝึก Mindfulness หรือสติรู้ตัว แบบหนึ่ง นอกจากทางจิตวิญญาณแล้ว โยคะยังดีต่อสุขภาพจิต โดยผู้เชี่ยวชาญด้านการฝึกโยคะเพื่อสุขภาพองค์รวมมักจะใช้โยคะเพื่อบำบัดอาการนอนหลับ อาการเครียดหลังเหตุการณ์เลวร้าย (PTSD) ภาวะวิตกกังวล และความเครียดเรื้อรัง

เมื่อคนเราเครียดน้อยลง ก็จะใช้ชีวิตอย่างถูกสุขลักษณะมากขึ้น หลายครั้งความเครียดทำให้เรามีปัญหาพฤติกรรมที่นำไปสุ่ปัญหาสุขภาพเช่น กินของไม่ดี นอนไม่หลับ ดื่มแอลกอฮอล์และใช้สารเสพติด ซึ่งการแพทย์สมัยใหม่มักเน้นรักษาตามอาการ มากกว่าการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างความเครียดเรื้อรัรง

โยคะเพื่อการบำบัดนั้นไม่ใช่โยคะแบบผาดโผนอะไรมาก ผู้ฝึกไม่ต้องพิสูจน์ตัวเองหรือตัดสินตัวเองด้วยการฝึกทำท่ายาก ๆ แต่เน้นไปที่การมีสติรู้ตัวระหว่างการฝึกอาสนะหรือท่าต่าง ๆ พร้อมกับฝึกควบคุมลมหายใจระหว่างการเคลื่อนไหว หากแข็งแรงขึ้นแล้วอยากฝึกท่าที่ยากขึ้นเพื่อความท้าทายตัวเองก็ได้ไม่เป็นไร

นักวิจัยได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับประโยชน์ของโยคะ ซึ่งพบว่าฝึกได้ประโยชน์อย่างมากไม่ว่าจะเป็น เด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ หรือผู้สูงอายุ เพียงแต่ต้องเลือกระดับความยาก และท่าต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับแต่ละวัย ซึ่งโดยหลักเน้นไปที่ Mindfulness มากกว่าการทำท่าหนัก ๆ ยาก ๆ มุ่งเน้นให้จดจ่ออยู่กับปัจจุบัน ตระหนักรู้ถึงร่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ และลมหายใจของตนเอง ซึ่งผลการศึกษาในกลุ่มเยาวชนพบว่า โยคะช่วยเยียวยา PTSD อาการบอบช้ำทางจิตใจ (Trauma) และภาวะบาดเจ็บสมอง (Traumatic Brain Injury : TBI)

สาเหตุที่การฝึกโยคะช่วยให้ภาวะบาดเจ็บสมอง (Traumatic Brain Injury : TBI) ดีขึ้นก็เพราะโยคะช่วยจัดการอารมณ์ ซึ่งผู้มีปัญหาภาวะบาดเจ็บสมอง (Traumatic Brain Injury : TBI) มักจะมีปัญหาทางอารมณ์ตามมา ทั้งความเครียด ความวิตกกังวลและภาวะเศร้า นอกจากนี้ยังมีการศึกษาพบว่าการฝึกโยคะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในแง่ดีต่อระบบประสาทและสมอง ซึ่งพบว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างสมองในส่วน hippocampus, amygdala, prefrontal cortex, cingulate cortex ทำให้การทำงานของสมองส่วนต่าง ๆ เหล่านี้ดีขึ้น รวมไปถึง Default Mode Network ซึ่งเป็นระบบการทำงานของสมองที่ทำงานแม้ว่าเราจะยังหลับอยู่ ไม่ได้คิดอะไรหรือทำอะไรเป็นพิเศษ เพื่อให้สิ่งต่าง ๆ ในร่างกายทำงานไปอย่างปกติ ทำให้ส่งผลดีต่อการเยียวยาสมองที่ได้รับบาดเจ็บ และช่วยลดการถดถอยของสมองอันเกิดจากวัยที่มากขึ้นได้อีกด้วย

โยคะช่วยจัดการความเครียดในวัยทำงาน ทำให้นอนหลับได้ดี จิตใจเข้มแข็ง ยอมรับสิ่งต่าง ๆ ได้แบบที่มันเป็น ส่งผลให้ปรับตัวง่าย ฟื้นตัวจากอารมณ์แง่ลบได้เร็ว ไม่ตัดสินตัวเองและผู้อื่น สามารถจัดการความเครียดได้ดี ไม่พึ่งพาวิธีหรือกระทำสิ่งที่แย่ต่อสุขภาพเพราะอยากหลีกหนีความเครียดและความกดดัน นอกจากนี้ยังพบว่า โยคะทำให้ยอมรับร่างกายตัวเองได้แบบที่เราเป็น ทำให้มีความมั่นใจในตัวเองมากขึ้น ดังนั้นจะเห็นได้ว่าเกิดประโยชน์ทั้งต่อร่างกายและจิตใจ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงต่อสุขภาพจิตนี้ไม่ใช่เพียงความสงบชั่วครู่ระหว่างฝึก แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับโครงสร้างสมองและระบบประสาท จึงกล่าวได้ว่าโยคะคือการดูแลจิตใจที่คุ้มค่า ยั่งยืน และไม่ได้คิดไปเองอย่างแน่นอน

ระหว่างฝึกโยคะ เราสามารถสร้างความสงบและบรรยากาศที่เอื้อให้เติบโตจากภายในได้ด้วยการใช้เครื่องหอม Aroma ดี ๆ ซึ่งจะใช้แบบหยดกับหินกระจายกลิ่น หรือใช้แบบก้านหอม หรือจะใช้กับเครื่องพ่น Aroma ที่เรียกว่า diffuser ก็ได้ โดยเครื่องกระจายกลิ่นเหล่านี้จะทำให้กลิ่นหอมฟุ้งอบอวล ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย สงบ เพิ่มสมาธิระหว่างฝึกโยคะ สามารถเข้าชมเครื่องหอมอโรม่าดี ๆ ได้ที่ลิงค์นี้เลยค่ะ Hanky House: Aroma เครื่องหอม เยียวยาจิตใจ

โยคะช่วยดูแลเราได้ทั้งร่างกาย จิตใจ และโลกจิตวิญญาณภายใน เบื้องต้นลองฝึกเคลื่อนไหวกับคลิปง่าย ๆ ในอินเตอร์เน็ตก็ได้ เน้นไปที่โยคะเพื่อสุขภาพจิตเป็นหลัก ฝึกเองที่ห้อง หาพื้นที่ส่วนตัวในบ้าน เพียงเท่านี้ก็จะสามารถดูแลตัวเองได้ง่าย ๆ แต่ได้ผลดีเยี่ยม และประหยัดค่าใช้จ่ายอีกด้วย

Hanky House ขอให้ท่านแข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจ ยิ่ง ๆ ขึ้นไปทุก ๆ วันนะคะ

แหล่งอ้างอิง

https://ngthai.com/cultures/28726/yoga-in-the-modern-world/

https://www.psychologytoday.com/us/blog/rhythms-of-recovery/202202/yoga-for-trauma-and-self-regulation-in-youth

https://longevity.stanford.edu/lifestyle/2023/10/03/how-yoga-affects-the-brain-and-body-to-reduce-stress/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6971819/

ฝึกโยคะ เยียวยาจิตใจและสมอง