ทฤษฎีจิตวิทยาปัจเจกบุคคล (Individual Psychology) ของ อัลเฟรด แอดเลอร์ (Alfred Adler) คือหนึ่งในแนวคิดทางจิตวิทยาที่ให้มุมมองเชิงบวกต่อชีวิตมนุษย์อย่างมาก แอดเลอร์มองว่ามนุษย์ทุกคนมีคุณค่าในตนเอง มีความสามารถในการเปลี่ยนแปลง และมีศักยภาพในการเติบโตผ่านประสบการณ์ชีวิต ทฤษฎีของแอดเลอร์ เน้นความสมดุลระหว่างความเข้าใจตนเองและความเชื่อมโยงกับสังคม แอดเลอร์ไม่ได้เน้นแต่การเยียวยาความเจ็บป่วยทางใจเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมสร้าง “ความกล้าหาญในการดำรงชีวิต” และ “ความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า” ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของความสุขและความมั่นคงทางจิตใจ และวันนี้ Hanky House จะพาทุกท่านไปทำความรู้จักการมองชีวิตให้มีสุขภาพจิตดีด้วยแนวคิดแบบ อัลเฟรด แอดเลอร์ (Alfred Adler) กันด้วย

หนึ่งในแนวคิดสำคัญของแอดเลอร์ คือ “ความรู้สึกด้อย” (Inferiority Feelings) ซึ่งเขาอธิบายว่าเป็นประสบการณ์ธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน เราทุกคนล้วนเคยรู้สึกไม่เก่งพอ หรือด้อยกว่าผู้อื่นในบางเรื่อง ซึ่งไม่ใช่เรื่องผิดหรือเลวร้าย ตรงกันข้าม แอดเลอร์เห็นว่าความรู้สึกด้อยนั้นสามารถเป็นแรงผลักดันที่ทำให้เราพัฒนาและเติบโตได้ หากเรามองมันเป็นแรงจูงใจที่จะ “เอาชนะข้อจำกัดของตัวเอง” และ “มุ่งมั่นสู่เป้าหมาย” (Striving for Superiority) โดยไม่จำเป็นต้องดีกว่าใคร แต่แค่ดีกว่าเมื่อวานของตัวเองก็พอแล้ว

อีกแนวคิดหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ไลฟ์สไตล์” (Lifestyle) ในมุมมองของแอดเลอร์หมายถึงรูปแบบความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมที่เราสร้างขึ้นเองตั้งแต่เด็ก ๆ เพื่อจัดการกับโลกและความคาดหวังในชีวิต ซึ่งลักษณะของไลฟ์สไตล์นี้จะส่งผลต่อวิธีที่เรารับมือกับปัญหา ความเครียด และการตัดสินใจในชีวิต แนวทางของแอดเลอร์จึงเน้นการทำความเข้าใจว่าเรากำลังใช้ “แนวทางชีวิต” แบบใด และหากแนวทางนั้นทำให้เราทุกข์หรือไม่สมดุล ก็สามารถเปลี่ยนแปลงและพัฒนาใหม่ได้

แอดเลอร์ยังเสนอแนวคิดเรื่อง “ความสนใจในสังคม” (Social Interest) หรือความรู้สึกว่าเราเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน และมีคุณค่าต่อผู้อื่น ความรู้สึกนี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เรารู้ว่า “ชีวิตเรามีความหมาย” และลดความรู้สึกโดดเดี่ยวหรือว่างเปล่า การเอื้อเฟื้อ การช่วยเหลือ และการเข้าใจผู้อื่นจึงไม่ใช่แค่เรื่องของความดีงามทางศีลธรรมเท่านั้น แต่เป็นวิธีดูแลสุขภาพจิตของตัวเราเองด้วย การใช้ชีวิตเพื่อเป้าหมายที่ใหญ่กว่าตัวเอง จะช่วยให้เราก้าวข้ามความทุกข์ และเข้าถึงความสุขที่ลึกซึ้งและยั่งยืน

หากจะนำวิธีของ แอดเลอร์ มาปรับใช้เพื่อดูแลสุขภาพจิต เราสามารถทำได้ดังนี้

1. ยอมรับความรู้สึกด้อย (Inferiority Feelings) อย่างไม่ตัดสินตัวเอง

ทุกคนมีจุดอ่อนหรือความรู้สึกไม่เก่งพอในบางเรื่อง ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติ หากเราอยากเก่งขึ้น ก็สามารถพัฒนาตัวเองได้ และให้มองสิ่งที่ยังไม่ดีพร้อมว่าเป็นจุดเริ่มต้นและแรงผลักดันในการพัฒนาตัวเอง

2. ตั้งเป้าหมายชีวิตที่มีความหมายกับตัวเอง (Striving for Superiority)

แอดเลอร์เชื่อว่าเราทุกคนมีแรงผลักดันภายในที่จะ "ดีขึ้นกว่าเดิม" ไม่ต้องแข่งกับคนอื่น แค่ตั้งเป้าหมายในแบบของเราเอง แล้วเดินไปทีละก้าว ก็ทำให้เรารู้สึกมีคุณค่าและมั่นใจมากขึ้น

3. รู้จัก Life style ของตัวเอง

การรู้ทันว่าเราใช้วิธีแบบไหนในการจัดการชีวิต จะช่วยให้เราเลือกเส้นทางที่เหมาะกับตัวเองมากขึ้น และเปลี่ยนแปลงได้ถ้าจำเป็น การตระหนักรู้ในตัวเองจะช่วยให้เราเริ่มจัดการชีวิตตนเองได้

4. ทำสิ่งที่ทำให้รู้สึกมีประโยชน์ต่อคนอื่น และเชื่อมโยงกับผู้คนรอบตัว

ไม่จำเป็นต้องเข้ากับคนจำนวนมากให้ได้ แต่มีความสัมพันธ์ดี ๆ กับคนรอบตัว หรือทำสิ่งดี ๆ กับคนแปลกหน้า เพื่อให้รู้สึกถึงความเชื่อมโยงกับผู้อื่น หรืออาจจะออกไปทำกิจกรรมกับกลุ่มคน พูดคุยในเรื่องที่มีความสนใจร่วมกันกับผู้อื่น เช่น ทำเพื่อสังคม ทำงานอาสา ออกไปรวมกลุ่มกับคนที่ชอบอ่านการ์ตูนหรือแฟนคลับวงดนตรีที่ชอบ เป็นต้น

5. กล้าเผชิญหน้ากับปัญหา แม้สิ่งนั้นจะทำให้เราดูแย่ แม้จะหวาดกลัว

การเผชิญหน้ากับปัญหาจะช่วยเสริมสร้างความกล้าหาญ และมั่นใจ ไม่จำเป็นจะต้องทำทุกอย่างให้ได้สมบูรณ์แบบ อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่าคนเรานั้นมีทั้งสิ่งที่ทำได้ดีและสิ่งที่ทำได้ไม่ดีเท่าคนอื่น ๆ การยอมรับและกล้าเผชิญหน้ากับสิ่งสำคัญจะทำให้เราเติบโตได้มากขึ้น

6. เข้าใจว่าเรามีสิทธิเลือกชีวิตของตัวเอง

หนึ่งในประเด็นสำคัญของ Adler คือ เรามีอิสระในการเลือก ไม่ว่าอดีตจะเป็นอย่างไร เราเลือกได้ว่าจะมองชีวิตแบบไหน จัดการอย่างไร ตระหนักรู้ถึงพลังของตนเอง และกล้าที่จะตัดสินใจและเปลี่ยนแปลงเพื่อตัวเอง สิ่งสำคัญคือเข้าใจตนเองว่า อะไรคือสิ่งสำคัญสำหรับเราและตัดสินใจเลือกสิ่งนั้นอย่างกล้าหาญ

Heart Healing Essential Oil
ค้นพบความสุขในทุก ๆ วันด้วยกลิ่นหอมจากน้ำมันหอมระเหย ด้วยกลิ่นเบลนด์เพื่อออกมาให้ดูแลสุขภาพจิต ส่งเสริมสติ สมาธิ ความมั่นคงทางจิตใจ ช่วยให้สัมผัสความอ่อนโยนและการปลอบประโลมได้ทุกครั้งที่ต้องก้าวผ่านสิ่งที่ยากลำบากต่อจิตใจ เพิ่มอารมณ์ทางบวกให้ทุก ๆ วันที่ใช้ชีวิตอย่างกล้าหาญ สนใจสินค้าและรายละเอียดหรือเครื่องพ่นน้ำมันหอมระเหย Aroma Diffuser ได้ที่นี่เลย Hanky House: Heart Healing Essential Oil

หากรู้สึกว่าเราไม่พร้อม กลัวความล้มเหลว แอดเลอร์บอกว่า นั่นแหละคือช่วงเวลาที่เราต้อง กล้าหาญ ไม่ใช่กล้าแบบฮีโร่ เสี่ยงอันตราย แต่กล้าเผชิญหน้ากับปัญหาอย่างค่อยเป็นค่อยไป กล้าตั้งคำถามกับตัวเองว่า “เราต้องการอะไร” แล้วค่อย ๆ เดินไปสู่สิ่งที่เราหวัง ไม่โทษตัวเอง ไม่โทษคนอื่น แต่เลือกที่จะจัดการชีวิตในปัจจุบัน และควบคุมในสิ่งที่ควบคุมได้ ทำให้เรารู้สึกโดดเดี่ยวน้อยลง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นปัจจัยของการมีชีวิตที่เป็นสุขและสุขภาพจิตดีทั้งสิ้น

แหล่งอ้างอิง
https://www.researchgate.net/publication/362237187_The_Basic_Principles_of_Alfred_Adler's_Individual_Psychology

ดูแลสุขภาพจิต แบบแอดเลอร์